ข้ามไปเนื้อหา
อภิธานศัพท์ร้านอาหาร
คำที่เจอบ่อยในระบบร้านอาหาร อธิบายแบบภาษาง่าย
- กระทบยอดรับสินค้า (Reconciliation)Reconciliation
- การเทียบใบสั่งซื้อ ของที่รับจริง และบิลของซัพพลายเออร์ว่าตรงกันไหม เพื่อจับของขาด ของเกิน หรือราคาที่ไม่ตรงก่อนจ่ายเงิน
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: กระทบยอดรับของ: เทียบใบสั่งซื้อ ใบรับของ และใบแจ้งหนี้
- กะและลิ้นชักเงิน (Shift)Shift (cash drawer)
- ช่วงเวลาทำงานของแคชเชียร์ เริ่มด้วยการนับเงินทอนตั้งต้น และปิดด้วยการนับเงินจริงเทียบกับยอดที่ระบบคำนวณ
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: เปิดกะ ปิดกะ นับเงิน และ Z-Report ลิ้นชักเงินสด
- กำไรขั้นต้น (Gross margin)Gross margin
- ยอดขายลบต้นทุนวัตถุดิบ ยังไม่หักค่าแรง ค่าเช่า หรือค่าใช้จ่ายอื่น
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: รายงานยอดขาย: ยอดสุทธิ บิล ส่วนลด คืนเงิน VAT และยอดขายตามช่วงเวลา
- ของสูญหาย (Shrinkage)Shrinkage
- มูลค่าสต็อกที่หายไปโดยไม่มีการขายหรือบันทึกของเสีย เช่น หก ตกหล่น หรือสูญหาย
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: รายงานยอดขาย: ยอดสุทธิ บิล ส่วนลด คืนเงิน VAT และยอดขายตามช่วงเวลา
- ของเสีย (Waste)Waste
- วัตถุดิบหรืออาหารที่ทิ้งไปและบันทึกไว้ เช่น หมดอายุ ทำผิด หรือลูกค้าคืน การบันทึกช่วยให้ส่วนต่างสต็อกตรงและเห็นจุดที่ควรปรับ
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: แปรรูปวัตถุดิบ และสแกนบิลซื้อด้วย AI
- ครัวกลาง (Commissary)Commissary
- ครัวที่เตรียมวัตถุดิบหรือของกึ่งสำเร็จรูปแล้วส่งให้หลายสาขา เช่น น้ำซุปหรือซอส ระบบตัดสต็อกวัตถุดิบตอนผลิต
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: แปรรูปวัตถุดิบ และสแกนบิลซื้อด้วย AI
- คืนเงิน (Refund)Refund
- การคืนเงินให้ลูกค้าหลังชำระแล้ว ทั้งบิลหรือบางรายการ ระบบสร้างเอกสารลดหนี้เมื่อจำเป็นทางภาษี
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: ประวัติบิล ค้นหาบิล คืนเงิน และเปิดบิลอีกครั้ง
- เครดิต BoxBakBoxBak credits
- ทุกฟีเจอร์ของ BoxBak ใช้ได้ฟรี ร้านซื้อเครดิตไว้ใช้กับงานที่มีค่าใช้จ่ายต่อครั้ง เช่น งาน AI ถ้าเครดิตหมด งานขายหน้าร้านยังทำงานตามปกติ
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: เปิด/ปิดฟีเจอร์ของร้าน และทำไมบางเมนูไม่ขึ้น
- เงินขาด/เกิน (Over/short)Cash over/short
- ความต่างระหว่างเงินสดที่นับได้ตอนปิดกะกับเงินที่ควรมีตามระบบ ค่าติดลบคือเงินขาด
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: เปิดกะ ปิดกะ นับเงิน และ Z-Report ลิ้นชักเงินสด
- จอครัว (KDS)Kitchen display (KDS)
- หน้าจอในครัวที่แสดงออร์เดอร์แทนกระดาษ ครัวกดเริ่มทำและกดเสร็จ หน้าร้านเห็นสถานะทันที
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: จอครัว (KDS) ลำดับการทำออเดอร์ และการเรียกคืน
- จุดสั่งซื้อ (Reorder point)Reorder point
- จำนวนคงเหลือที่เมื่อลดลงถึงแล้วควรสั่งของเพิ่ม เพื่อให้ของมาทันก่อนหมด
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: ซัพพลายเออร์ ใบสั่งซื้อ และการรับของ
- ต้นทุนขาย (COGS)Cost of goods sold (COGS)
- ต้นทุนวัตถุดิบของเมนูที่ขายออกไปจริงในช่วงเวลานั้น คำนวณจากสูตรและราคาซื้อ ใช้ดูว่าขายแล้วเหลือกำไรเท่าไร
- ตัวอย่าง: ขายข้าวกะเพรา 100 จาน ต้นทุนวัตถุดิบจานละ 22 บาท ต้นทุนขายคือ 2,200 บาท
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: วัตถุดิบ หน่วย ยอดคงเหลือ และต้นทุนวัตถุดิบ
- ตัวเลือกเสริม (Modifier)Modifier
- ตัวเลือกที่ลูกค้าเลือกเพิ่มกับเมนู เช่น ระดับความหวาน เพิ่มไข่ดาว หรือไม่ใส่ผัก อาจบวกราคาและตัดสต็อกเพิ่มได้
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: จัดการเมนู ราคา ตัวเลือก และสูตรอาหาร
- แต้มสมาชิก (Loyalty points)Loyalty points
- แต้มที่ลูกค้าสะสมจากยอดซื้อ และใช้แลกส่วนลดหรือของรางวัลได้ตามกติกาที่ร้านตั้ง
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: สมาชิก การสะสมแต้ม และการใช้แต้ม
- นับสต็อก (Stock count)Stock count
- การนับของที่มีอยู่จริงในร้านแล้วบันทึกเข้าระบบ เพื่อแก้ยอดคงเหลือให้ตรงและดูส่วนต่าง
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: นับสต็อกและปรับยอดให้ตรงของจริง
- ใบกำกับภาษี (Tax invoice)Tax invoice
- เอกสารภาษีที่ร้านจดทะเบียน VAT ออกให้ลูกค้า แบบอย่างย่อใช้กับลูกค้าทั่วไป แบบเต็มรูปมีชื่อและเลขผู้เสียภาษีของลูกค้า
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: ตั้งค่า VAT และออกใบกำกับภาษีเต็มรูป
- ใบสั่งซื้อ (PO)Purchase order (PO)
- เอกสารที่ร้านส่งให้ซัพพลายเออร์เพื่อสั่งของ ระบุสินค้า จำนวน และราคาที่ตกลง ใช้เทียบตอนรับของ
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: ซัพพลายเออร์ ใบสั่งซื้อ และการรับของ
- เปอร์เซ็นต์ต้นทุนอาหาร (Food cost %)Food cost %
- ต้นทุนวัตถุดิบหารด้วยราคาขาย ยิ่งต่ำยิ่งเหลือกำไรมาก ร้านอาหารส่วนใหญ่ตั้งเป้าไว้ราว 25–35%
- ตัวอย่าง: เมนูราคา 60 บาท ต้นทุน 18 บาท = 30%
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: วัตถุดิบ หน่วย ยอดคงเหลือ และต้นทุนวัตถุดิบ
- พร้อมเพย์ (PromptPay)PromptPay
- ระบบโอนเงินของไทยด้วยเบอร์มือถือหรือเลขผู้เสียภาษี ร้านแสดง QR ให้ลูกค้าสแกนจ่าย ยอดเงินอยู่ใน QR แล้ว
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: ตั้งค่าร้าน สาขา โต๊ะ การรับเงิน PromptPay และคลังรูปภาพ
- ยกเลิกบิล (Void)Void
- การยกเลิกบิลหรือรายการที่ยังไม่ควรนับเป็นยอดขาย ระบบเก็บประวัติว่าใครยกเลิกและเพราะอะไร
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: ประวัติบิล ค้นหาบิล คืนเงิน และเปิดบิลอีกครั้ง
- แยกบิล / รวมบิล (Split / merge)Split / merge bill
- แยกบิลเดียวให้หลายคนจ่ายตามรายการที่สั่ง หรือรวมหลายโต๊ะเป็นบิลเดียวก่อนชำระเงิน
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: ขายหน้าร้าน เปิดบิล รับออเดอร์ และรับชำระเงิน
- ระดับ PAR (Par level)Par level
- จำนวนวัตถุดิบที่ควรมีในร้านเพื่อขายได้จนถึงรอบส่งของครั้งถัดไป ระบบใช้ตัวเลขนี้คำนวณว่าควรสั่งเพิ่มเท่าไร
- ตัวอย่าง: ถ้า PAR ของไข่คือ 300 ฟอง และเหลือ 120 ฟอง ระบบจะแนะนำให้สั่ง 180 ฟอง
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: ซัพพลายเออร์ ใบสั่งซื้อ และการรับของ
- รับสินค้า (Goods receipt)Goods receipt
- การบันทึกว่าของที่สั่งมาถึงร้านแล้วจริงเท่าไร ระบบเพิ่มสต็อกและอัปเดตต้นทุนตามของที่รับ
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: ซัพพลายเออร์ ใบสั่งซื้อ และการรับของ
- ราคาไม่รวม VAT (VAT exclusive)VAT exclusive
- ราคาที่ตั้งไว้ยังไม่รวมภาษีมูลค่าเพิ่ม ระบบจะบวก VAT เพิ่มตอนคิดเงิน ลูกค้าจ่ายมากกว่าราคาบนเมนู
- ตัวอย่าง: เมนู 100 บาท ไม่รวม VAT 7% ลูกค้าจ่าย 107 บาท
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: ตั้งค่า VAT และออกใบกำกับภาษีเต็มรูป
- ราคารวม VAT (VAT inclusive)VAT inclusive
- ราคาที่ตั้งไว้รวมภาษีมูลค่าเพิ่มแล้ว ลูกค้าจ่ายเท่าราคาที่เห็น ใบเสร็จจะแยกให้เห็นว่ามี VAT อยู่เท่าไร
- ตัวอย่าง: เมนู 107 บาท รวม VAT 7% แล้ว = ราคาก่อนภาษี 100 บาท + VAT 7 บาท
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: ตั้งค่า VAT และออกใบกำกับภาษีเต็มรูป
- ร่างรออนุมัติจาก AI (Drafts)AI drafts
- รายการที่แอป AI เสนอ เช่น เปลี่ยนราคาเมนูหรือสร้างใบสั่งซื้อ ยังไม่มีผลจนกว่าคนในร้านที่มีสิทธิ์จะกดอนุมัติ
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: เชื่อมต่อ Claude หรือ ChatGPT กับร้าน (MCP connector)
- รายงาน Z (Z-report)Z-report
- สรุปยอดปิดกะหรือปิดวัน แสดงยอดขาย ช่องทางชำระเงิน ส่วนลด บิลยกเลิก และเงินในลิ้นชัก ใช้ตรวจและเก็บเป็นหลักฐาน
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: เปิดกะ ปิดกะ นับเงิน และ Z-Report ลิ้นชักเงินสด
- ล็อต (Lot)Lot
- ของชุดเดียวกันที่รับเข้ามาพร้อมกัน มีวันหมดอายุและต้นทุนของตัวเอง ใช้ติดตามว่าของชุดไหนใกล้หมดอายุหรือต้องเรียกคืน
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: ซัพพลายเออร์ ใบสั่งซื้อ และการรับของ
- ส่วนต่างสต็อก (Variance)Variance
- ความต่างระหว่างจำนวนที่นับได้จริงกับจำนวนที่ระบบคาดว่าควรมี ค่าติดลบมักหมายถึงของหาย ของเสียที่ไม่ได้บันทึก หรือสูตรไม่ตรงกับที่ทำจริง
- ตัวอย่าง: ระบบคาดว่ามีหมู 5 กก. แต่นับได้ 4.2 กก. ส่วนต่างคือ -0.8 กก.
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: นับสต็อกและปรับยอดให้ตรงของจริง
- สูตร (Recipe)Recipe
- รายการวัตถุดิบและปริมาณที่ใช้ทำเมนู 1 ที่ เมื่อขายเมนู ระบบตัดสต็อกตามสูตรและคำนวณต้นทุนจากสูตรนี้
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: จัดการเมนู ราคา ตัวเลือก และสูตรอาหาร
- หน่วยฐาน (Base unit)Base unit
- หน่วยเล็กที่สุดที่ระบบใช้เก็บสต็อกของวัตถุดิบ คือ กรัม มิลลิลิตร หรือชิ้น หน่วยซื้อและหน่วยในสูตรจะถูกแปลงมาเป็นหน่วยนี้
- ตัวอย่าง: ซื้อน้ำตาลเป็นถุง 1 กก. ระบบเก็บเป็น 1,000 กรัม
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: วัตถุดิบ หน่วย ยอดคงเหลือ และต้นทุนวัตถุดิบ
- อัตราได้ผล (Yield)Yield
- สัดส่วนของวัตถุดิบที่ใช้ได้จริงหลังตัดแต่ง ล้าง หรือปรุง เช่น ซื้อหมู 1 กก. ตัดมันแล้วเหลือใช้ได้ 0.85 กก. = yield 85%
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: แปรรูปวัตถุดิบ และสแกนบิลซื้อด้วย AI
- โอนสต็อก (Transfer)Transfer
- การย้ายของจากสาขาหรือคลังหนึ่งไปอีกที่หนึ่ง ต้นทางลดสต็อก ปลายทางเพิ่มสต็อกเมื่อรับของ
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: โอนสต็อกระหว่างสาขาและครัวกลาง
- FEFO (หมดอายุก่อน ใช้ก่อน)FEFO (first expired, first out)
- หลักการตัดสต็อกจากล็อตที่ใกล้หมดอายุที่สุดก่อน แม้จะรับเข้ามาทีหลัง ช่วยลดของเสียจากของหมดอายุ
- ตัวอย่าง: นมล็อตที่หมดอายุพรุ่งนี้ถูกใช้ก่อนล็อตที่หมดอายุสัปดาห์หน้า
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: ซัพพลายเออร์ ใบสั่งซื้อ และการรับของ
- MCP (เชื่อมแอป AI)MCP (AI app connection)
- มาตรฐานที่ให้แอป AI อย่าง Claude หรือ ChatGPT เชื่อมต่อกับร้านใน BoxBak เพื่อถามยอดขาย สต็อก และรายงาน เจ้าของร้านเลือกได้ว่าอนุญาตข้อมูลหมวดไหน
- อ่านคู่มือที่เกี่ยวข้อง: เชื่อมต่อ Claude หรือ ChatGPT กับร้าน (MCP connector)